Mediacja sposobem na rozwiązanie sporu

Już niedługo będziemy obchodzić Międzynarodowy Dzień Mediacji, który w tym roku wypada 15 października 2020 r. W Polsce oprócz Dnia Mediacji odbywa się również Tydzień Mediacji, podczas którego rozpowszechnia się wiedzę o pokojowych sposobach rozstrzygania sporów. Znaczącą rolę odgrywają wówczas sądy, ośrodki mediacyjne, kancelarie prawne czy uczelnie, w których odbywają się dyżury mediatorów, warsztaty i konferencje naukowe. W tym roku, z uwagi na panującą pandemię, najpewniej nie będzie to organizowane na taką skalę jak zazwyczaj, ale wciąż będzie można uzyskać bezpłatne porady w sprawie mediacji, udając się na dyżur do sądu.

Co to jest mediacja?

Mediacja jest jedną z alternatywnych metod rozwiązywania sporów. Jej celem jest dojście do ugody – czyli porozumienia stron. W mediacji biorą udział skonfliktowane ze sobą strony oraz bezstronny mediator. Polega na dobrowolnej rozmowie stron, w trakcie której dąży się do wspólnej zgody.

Jakie są zasady mediacji?

W mediacji obowiązują zasady: dobrowolności, bezstronności, poufności, neutralności i fachowości. 

  1. Dobrowolność polega na tym, że strony wyraziły dobrowolną zgodę na udział w mediacji, tzn. nikt nikogo nie zmusił do prowadzenia rozmów mediacyjnych, a także, że mają prawo rezygnacji z mediacji na każdym etapie bez podania przyczyny. 
  2. Bezstronność odnosi się do roli mediatora, który nie może faworyzować żadnej ze stron.
  3. Poufność oznacza, że wszystkie informacje, które zostały przekazane przez strony podczas mediacji są objęte tajemnicą, tzn. mediator oraz uczestnicy nie ujawniają ich osobom trzecim. 
  4. Neutralność polega na tym, że mediator nie narzuca swojego zdania stronom, jego rola ogranicza się do słuchania i pomocy w wypracowaniu rozwiązania. 
  5. Fachowość dotyczy mediatora i mówi o tym, że powinien on posiadać odpowiednie kwalifikacje, a także je rozwijać. 

mediacja

Jak przebiega mediacja?

W pierwszej kolejności, żeby w ogóle mogła odbyć się mediacja, należy o to zawnioskować. Wniosek taki można złożyć zarówno przed wszczęciem postępowania sądowego, jak i po wszczęciu. Następnym krokiem jest wyznaczenie osoby mediatora, którego strony same sobie wybierają lub robi to sąd. Sąd wydaje postanowienie o skierowaniu sprawy do mediacji, a następnie mediator ustala ze stronami termin i miejsce spotkania. Mediator musi dokładnie wyjaśnić stronom jaki jest cel mediacji i jej zasady. Najpierw odbywa się spotkanie wstępne, zwykle mediator spotyka się z każdą ze stron osobno, a następnie odbywa się wspólne spotkanie skonfliktowanych stron i mediatora. Mediacja może skończyć się już na pierwszym spotkaniu lub może być kontynuowana na kolejnych. Jej celem jest podpisanie ugody. W przypadku skierowania sprawy do mediacji przez sąd, mediator składa do sądu protokół z mediacji i treść ugody, jeśli takowa została zawarta. W przypadku gdy mediacji nie uda się przeprowadzić z pozytywnym skutkiem – mediator zawiadamia jedynie sąd, że mediacja nie powiodła się, bez wskazywania jakichkolwiek przyczyn. Brak ugody nie powoduje też jakichkolwiek negatywnych konsekwencji procesowych dla stron, a spór toczy się dalej przed sądem tak, jakby mediacji nie prowadzono w ogóle. 

Sąd zatwierdza ugodę, jej uprawomocnienie kończy postępowanie. Z kolei po zawarciu ugody w mediacji „pozasądowej”, również można przesłać ją do sądu w celu zatwierdzenia. Ugoda pozasądowa zatwierdzona przez sąd ma moc prawną ugody zawartej przed sądem. Jeżeli jednak strony nie dojdą do porozumienia i nie podpiszą ugody, sprawa wraca do sądu. 

Jakie są korzyści mediacji?

Mediacja pozwala uniknąć stresu, jaki niewątpliwie wiąże się z procesem sądowym. Jej atutem jest oszczędność czasu i nakładów finansowych – inaczej niż w procesie sądowym, który może trwać nawet lata i angażować znaczne, często nieproporcjonalne do oczekiwanego rezultatu fundusze.  Mediacja jest szansą dla obu stron na spokojne rozwiązanie sporu oraz zachowanie poprawnych relacji z drugą stroną konfliktu, co zwłaszcza w przypadku osób, które nadal będą, chcąc – nie chcąc, utrzymywały ze sobą relacje, czy to osobiste czy biznesowe, jest nie do przecenienia. 

Więcej o mediacji możecie Państwo dowiedzieć się bezpośrednio w naszej Kancelarii. Zapraszamy serdecznie do kontaktu. 

 

Apl. adw. Agnieszka Skoracka 

Adw. Aleksandra Kręglewska – Tabędzka