Mandaty i kary pieniężne w czasie epidemii

Mandat koronawirus – za co można otrzymać kary pieniężne? Obecnie wprowadzone zakazy i nakazy dla wielu z nas wydają się absurdalne i nielogiczne. Kwestionowana jest też legalność wprowadzania obostrzeń, a tym bardziej ich egzekwowania, niemniej jednak w ciągu ostatnich kilku tygodniu nałożono olbrzymią ilość mandatów i kar finansowych, których łączna wysokość liczona jest w milionach złotych.

Co zrobić jeśli nasze zachowanie uznane zostanie za naruszenie zasad wprowadzonych w związku z pandemią ? Jakie przysługują nam prawa?

Mandaty nakładane przez Policję

Policja, stwierdzając, że doszło do naruszenia obostrzeń, może nałożyć na obwinionego karę grzywny w wysokości do 500 zł. Jako podstawę prawną wystawianych mandatów funkcjonariusze Policji podają art. 54 Kodeksu wykroczeń, zgodnie, z którym „kto wykracza przeciwko wydanym z upoważnienia ustawy przepisom porządkowym o zachowaniu się w miejscach publicznych, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany”.

Mamy prawo przyjąć mandat lub odmówić jego przyjęcia.

Mandat koronawirus – przyjęcie

Co do zasady, przyjęcie mandatu jest jednoznaczne z przyjęciem odpowiedzialności za wykroczenie, a tym samym przyznanie się do jego popełnienia, dlatego też w przypadku przyjęcia mandatu, traci się prawo jego kwestionowania w sądzie. Mandat powinien być zapłacony w ciągu 7 dni, w przeciwnym razie zostanie ściągnięty w drodze egzekucji administracyjnej.

Jednakże zgodnie z art. 101 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczeniach, istnieje możliwość uchylenia prawomocnego mandatu – jeżeli grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie albo na osobę, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 lat, albo gdy ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia, np. z powodu obrony koniecznej, czy stanu wyższej konieczności. Wniosek o uchylenie mandatu powinien być złożony w ciągu 7 dni od dnia otrzymania mandatu. Może być także uchylony z urzędu. Wniosek nie podlega opłacie. We wniosku należy wskazać swoje dane osobowe, tj. imię, nazwisko, adres zamieszkania, PESEL, a także serię i numer mandatu oraz opisać całe zdarzenie, uzasadnić, dlaczego mandat powinien zostać uchylony. Odwołanie składa się do Sądu Rejonowego, który jest właściwy miejscowo dla popełnionego wykroczenia. Sąd orzeka na posiedzeniu, w którym ma prawo uczestniczyć ukarany, przedstawiciel organu którego funkcjonariusz nałożył grzywnę w drodze mandatu oraz ujawniony pokrzywdzony. Przed wydaniem postanowienia sąd może zarządzić stosowne czynności w celu sprawdzenia podstaw do uchylenia mandatu karnego. Orzeczenie w przedmiocie uchylenia mandatu karnego wydawane jest w formie postanowienia, które jest niezaskarżalne. Jeżeli sąd uchyli mandat, podmiot na rachunek którego pobrano grzywnę, będzie zobowiązany zwrócić uiszczoną kwotę.

Mandat koronawirus – odmowa przyjęcia

Jeżeli popełniliśmy jakieś wykroczenie, możemy odmówić przyjęcia mandatu, wówczas Policja skieruje, do sądu właściwego dla miejsca popełnienia wykroczenia, wniosek o nasze ukaranie. Przed sądem mamy prawo złożyć stosowne wyjaśnienia oraz przedstawić dowody świadczące o tym, że wykroczenia nie popełniono. W przypadku niekorzystnego orzeczenia sądu – mamy prawo złożyć apelację do sądu wyższej instancji.

Znakomita większości prawników stoi na stanowisku, że mandatów karnych, wystawianych  ze względu na rzekome naruszanie obowiązujących obostrzeń w związku z pandemią, nie należy przyjmować, gdyż wystawiane są bez podstawy prawnej. Oczywiście nie oznacza to że każdy taki mandat jest bezprawny, a jedynie, że mamy podstaw by go kwestionować. Zatem, jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości co do zasadności lub legalności mandatu – dobrym rozwiązaniem jest odmowa jego przyjęcia i wyjaśnienie spawy przed sądem.

mandat koronawirus

Kary administracyjne nakładane przez Sanepid

Jeśli policja uzna, że naruszenie przez nas zasad porządku epidemicznego jest poważne, możemy zostać ukarani karą administracyjną nakładaną przez Sanepid w kwocie nawet 30.000,00 zł. Policja sporządza notatkę z interwencji z naszym udziałem, którą następnie może przekazać Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Sanepid w oparciu o notatkę może wydać decyzję o nałożeniu kary administracyjnej w kwocie od 5 tys. zł do 30 tys. zł. Podstawą prawną nałożenia kary jest art. 48a ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Kara ta jest natychmiast wykonalna, co oznacza, że należy ją wykonać w ciągu 7 dni. tzn. należałoby wykonać, gdyby nie regulacje prawne dot. zawieszenia terminów administracyjnych w okresie pandemii. Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 ustawy o Tarczy Antykryzysowej, bieg terminów prawa administracyjnego w stanie epidemii w ogóle się nie rozpoczyna. Termin wykonania decyzji o nałożeniu kary finansowej jest terminem administracyjnym, a zatem ulega zawieszeniu na czas epidemii i zaczyna biec, po zakończeniu stanu epidemii. Decyzja winna być zatem wykonana w ciągu 7 dni od dnia zniesienia stanu epidemii.

Od decyzji można się odwołać, pamiętajmy by złożyć również wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Odwołanie wraz z wnioskiem składamy do organu wyższego rzędu, czyli wojewódzkiego inspektora sanitarnego w terminie 14 dni od doręczenia decyzji – ten termin również uległ zawieszeniu, więc de facto mamy czas do upływu 14 dni od dnia zniesienia stanu epidemii. Jeżeli decyzja zostanie utrzymana w mocy, przysługuje nam skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą należy wnieść w terminie 30 dni od doręczenia rozstrzygnięcia.

 

UZYSKAJ PORADĘ

* Te pola są wymagane.